ناپایداری صنعت فولاد بدون مدیریت محیط زیست
چالشهای محیط زیستی از مهمترین دغدغههای صنعت فولاد در جهان است و ادامه کسبوکار بدون مدیریت پیامدهای زیستی عملاً امکانپذیر نیست. فولاد خوزستان نیز با توجه به قرارگرفتن در منطقهای مانند اهواز که خود با مشکلات خاص زیستمحیطی مواجه است، ناچار است با حساسیت بیشتری به این موضوع بپردازد. بر همین اساس، محیطزیست و کنترل پیامدهای زیستی یکی از راهبردهای اصلی شرکت محسوب میشود و از سالیان گذشته اقدامات متعددی برای کاهش اثرات مخرب آغاز شده است. تمرکز اصلی فولاد خوزستان بر کنترل انتشار گرد و غبار است که مهمترین پیامد زیستمحیطی فرآیندهای تولیدی این شرکت بهشمار میرود. طی ۱۲ سال گذشته، باوجود افزایش بیش از ۴۵ درصدی ظرفیت تولید، میزان انتشار غبار حدود ۵۵ درصد کاهش یافته که نشاندهنده اثربخشی پروژههای اجراشده است. این روند اکنون با اجرای ۱۴ پروژه زیستمحیطی جدید تداوم دارد.
۱۴ پروژه فعال برای کنترل غبار؛ سرمایهگذاری ۱۵۴۰ میلیارد تومانی
در حال حاضر، چهارده پروژه زیستمحیطی در فولاد خوزستان در دست اجراست که تمرکز آنها بر کنترل آلودگی هوا و کاهش انتشار ذرات معلق است. مجموع هزینه این پروژهها حدود هزار و پانصد و چهل میلیارد تومان برآورد شده و شرکت امیدوار است بخش عمده آنها در نیمه نخست سال آینده به بهرهبرداری برسد. فولاد خوزستان اعلام کرده این پروژهها پایان مسیر نخواهند بود و طرحهای جدیدی نیز برای سالهای آینده تعریف خواهد شد تا روند بهبود دائمی ادامه یابد. به گفته مدیران شرکت، اجرای این پروژهها بهویژه در منطقهای مانند اهواز که همواره با بحرانهای تنفسی و گرد و غبار روبهروست، اهمیت دوچندان دارد. هدف اصلی این طرحها کاهش محسوس سهم صنعت در آلودگی هوا و هماهنگی کامل با استانداردهای محیطزیستی کشور است. این رویکرد در کنار اقدامات تکمیلی، جایگاه فولاد خوزستان را به عنوان یکی از شرکتهای پیشرو در حوزه مسئولیت زیستمحیطی تثبیت کرده است.
مدیریت بحران آب با بازچرخانی؛ از آبیاری ۵۵۰ هکتار فضای سبز تا تصفیه تکمیلی پساب
علاوه بر آلودگی هوا، مسئله آب یکی دیگر از محورهای مهم محیطزیست در فولاد خوزستان است؛ بهخصوص با توجه به بحران کمآبی در کشور. شرکت فولاد خوزستان با شناخت این وضعیت، مجموعهای از پروژهها را در حوزه مدیریت و بازیافت آب به اجرا گذاشته است. یکی از اقدامات مهم، اجرای پروژه بازیافت پساب در تصفیهخانه آب شرکت در ساحل شرقی کارون با ظرفیت ۵۷۰ مترمکعب است که آب تصفیهشده آن اکنون برای آبیاری حدود ۵۵۰ هکتار فضای سبز فولاد خوزستان استفاده میشود. از این میزان، حدود ۱۰۰ هکتار داخل شرکت و ۴۵۰ هکتار در پیرامون مجموعه قرار دارد. اقدام مهم دیگر، بهرهبرداری از تصفیهخانه پساب صنعتی از سال ۱۳۸۵ است که کیفیت خروجی آن مطابق استانداردهای محیط زیست برای تخلیه در آبهای جاری است. با این حال و با درنظرگرفتن بحران آب کشور، پروژه بازچرخانی این پسابها با بودجه ۳۵۰ میلیارد تومان در سال ۱۳۹۲ تکمیل شد. در این پروژه حدود ۱۰۰۰ مترمکعب از پساب تصفیهشده که قبلاً خارج میشد، با فرآیند اسمز معکوس تصفیه تکمیلی شده و مجدداً در فرآیند تولید فولاد مورد استفاده قرار میگیرد.
پایش برخط و آزمایشگاههای معتمد؛ رصد لحظهای اثرات محیطزیستی
در کنار پروژههای سختافزاری، فولاد خوزستان در حوزه پایش محیطزیست نیز جزء شرکتهای پیشرو کشور محسوب میشود. این مجموعه از سیستمهای پایش برخط استفاده میکند که دادههای آن بهطور مستقیم در اختیار اداره کل محیط زیست خوزستان قرار میگیرد و امکان نظارت مستمر و لحظهای را فراهم میکند. علاوه بر این، شرکت از خدمات آزمایشگاههای معتمد استان برای پایشهای محیطی دقیق بهره میگیرد و تمامی نتایج در سامانه جامع محیط زیست ثبت میشود. با اجرای این سامانههای نظارتی، امکان مدیریت، اصلاح فرآیندها و کنترل کامل پیامدهای زیستمحیطی فراهم شده و شرکت میتواند آثار اقدامات خود را با دقت بررسی کند. این رویکرد شفاف و مبتنی بر داده، فولاد خوزستان را در جایگاه یکی از مسئولیتپذیرترین صنایع کشور در حوزه محیطزیست قرار داده است و نشان میدهد که مسیر کاهش آلایندهها و مدیریت پایدار منابع در این شرکت روندی جدی و برنامهریزیشده است.
