بانک‌ها به جان نقدینگی افتادند

بیشترین رقم تقاضا در تاریخ بازار باز

رقم ۴۹۴ هزار و ۳۶۰ میلیارد تومان بالاترین مقدار ثبت‌شده در تاریخ بازار باز بانک مرکزی است که نشان‌دهنده تنگنای شدید نقدینگی در شبکه بانکی کشور است. این وضعیت تحت تأثیر عوامل متعددی از جمله تحریم‌های اقتصادی، جنگ ۱۲ روزه بین ایران و اسرائیل و مشکلات ساختاری اقتصاد شکل گرفته است که ریسک و نااطمینانی را افزایش داده و نیاز بانک‌ها به منابع مالی را بالا برده است.

هجوم بانک‌ها به بازار قاعده‌مند (شبانه)

با توجه به محدودیت تأمین نقدینگی از طریق بازار باز، بانک‌ها به بازار قاعده‌مند یا شبانه روی آورده‌اند؛ بازاری که مبالغ رد و بدل شده در آن بین ۶۰ تا بیش از ۷۲ هزار میلیارد تومان بوده است. در روز ۲۱ مهر، ارزش اعتبارگیری بانک‌ها در این بازار بیش از ۶۴ هزار میلیارد تومان و ارزش توافقات بازخریدی سررسید شده نزدیک به ۷۰ هزار میلیارد تومان گزارش شده است.

سیاست پولی بانک مرکزی چگونه عمل می‌کند؟

بانک مرکزی ایران برای کنترل نقدینگی و نرخ بهره از ابزار بازار باز (توافق بازخرید یا ریپو) استفاده می‌کند. بانک‌ها با گرو گذاشتن اوراق دولتی می‌توانند منابع کوتاه‌مدت با نرخ سود ۲۳ درصد و معمولاً سررسید ۷ روزه دریافت کنند. در صورت نیاز بیشتر، بانک‌ها به بازار قاعده‌مند با نرخ ۲۴ درصد و بازپرداخت ۲۴ تا ۴۸ ساعت یا بازار بین‌بانکی مراجعه می‌کنند. سیاست‌گذار پولی با تعیین دالان نرخ سود ۲۳ تا ۲۴ درصد سعی دارد منابع بانکی را هدایت کرده و فشار تورمی را کنترل کند